Vào cuối thế kỉ 14 nhà Trần bấy giờ đã sa sút, Hồ Quý Ly dần dần nắm
quyền kiểm soát cả triều đình, dùng những biện pháp thanh trừng những
đại thần trung thành với triều Trần. Hồ Quý Ly lên ngôi vua vào năm
1400, đặt quốc hiệu Việt Nam là Đại Ngu, ông thực hiện rất nhiều cải tổ
trong hệ thống chính trị và xã hội lúc bấy giờ.
Nhưng do thực hiện quá
nhiều sự thay đổi trong thời gian ngắn, lại không được các cựu thần nhà
Trần và dân chúng ủng hộ, thêm tình hình kinh tế xã hội hoàn toàn suy
yếu vì nhiều nguyên nhân, nên đất nước rơi vào khủng hoảng trầm trọn
Nhân cơ hội đó, năm 1406 nhà Minh ở Trung Quốc dùng chiêu bài phù
Trần diệt Hồ, nhà Minh mang quân sang xâm lược Đại Ngu. Nhà Hồ nhanh
chóng tsụp đổ hoàn toàn vào khoảng giữa năm 1407.
Bản đồ lãnh thổ Việt Nam qua các thời kỳBản
đồ lãnh thổ Việt Nam qua các thời kỳ là sự biến đổi không gian sinh tồn
của người Việt Nam, thể hiện bởi các triều đại chính thống đã được công
nhận trong lịch sử Việt Nam. Mang tính chất rất phức tạp, lúc thì bị mất lãnh thổ về các nước khác, lúc lại chinh phục được những vùng lãnh thổ mới.Nhìn chung lại vùng lãnh thổ cốt lõi nơi phát sinh ra người Việt hiện
nay là vùng châu thổ sông Hồng, sau nhiều thế kỷ đi chinh phục, đồng
hóa, khai khẩn mà lãnh thổ ngày nay đã trải dài đến tận đồng bằng sông
Cửu Long. Trong bài viết này chúng tôi sẽ khái quát toàn bộ lãnh
thổ Việt Nam từ thời Hồng Bàng khoảng thế kỷ thứ 3 trước công nguyên cho
đến ngày nay
Nhà truyền giáo Alexandre de Rhodes đã Latin hóa tiếng Việt vào thế kỉ 17
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Chụp lại hình ảnh, Tranh trên trang Le Petit Journal vẽ Vua Thành Thái (mặc hoàng bào) và Toàn quyền Paul Doumer duyệt binh ở Hà Nội năm 1902.
Trên
Diễn đàn BBC nhà báo Nguyễn Giang đưa ra một cách nhìn khá mới lạ để
ghi công và đánh giá những nhân vật lịch sử đã đóng góp cho việc
truyền bá chữ Quốc ngữ.
"Các
vị truyền giáo có công tạo ra bộ mẫu chữ, nhưng việc này không có gì
quá độc đáo hay quá khó khăn và giả sử nếu không có họ thì việc đó cũng
có thể làm được sau này."
Ý
kiến cũng nói rằng Trung Hoa, Thái Lan, Ấn Độ, Ả Rập, Thổ Nhĩ Kỳ và
nhiều quốc gia khác đều đã có những văn tự bằng tiếng La Tinh nhưng chưa
bao giờ trở thành chữ quốc ngữ của họ.
Cũng
theo nhà báo Nguyễn Giang, Đông Kinh Nghĩa Thục chỉ xóa hàng rào cản
tâm lý quá lạc hậu để giới sỹ phu yên tâm dùng chữ Quốc ngữ.
Và
rằng chính nỗ lực tiên phong quảng bá quốc ngữ là của trí thức miền Nam
và nhờ chính sách tiến bộ, khoa học của chính quyền Pháp tại Đông
Dương tạo đà cho chữ Quốc ngữ lan tỏa.
Vào
thời vua Lê Đại Hành, vị thế của nước Việt cũng rất nguy nan khi phải
đối mặt với sự xâm lược của nhà Tống phía Bắc, ở phía Nam vua Chiêm liên
kết nhà Tống bắt sứ giả và khiêu chiến với nước Việt… Thế nhưng bằng cách ngoại giao rất cương quyết, vua Lê Đại Hành đã
bảo vệ vững chắc giang sơn cho dân tộc Việt, khiến Chiêm Thành phải quy
phục, nhà Tống phải e sợ. Vậy vua Lê Đại Hành đã làm những gì? Bằng
cách ngoại giao rất cương quyết của vua Lê Đại Hành, biên giới của nước
Đại Cồ Việt luôn được giữ vững. (Ảnh qua baonga.com)Năm 980 trước khi tiến đánh Đại Cồ Việt, vua Tống gửi chiến thư cho Lê Hoàn, lúc đó vẫn còn là Phó Vương nhiếp chính, đe dọa bắt phải quy phục. Trong đó có đoạn viết: “Hiện
nay ta đã sửa sang binh xa và bộ tốt, hiệu lệnh chiêng trống rất nghiêm
minh; nếu vâng theo giáo hóa thì được tha; nếu chống lại mệnh lệnh thì
sẽ bị trị tội.”
Hiện nay, cả nhân loại chúng ta đang đau đầu đối phó với dịch bệnh virus corona.
Thời điểm đầu thế kỷ 19 có nhiều tai họa tương tự như hiện nay. Dịch bệnh bùng phát ra sao, ảnh hưởng gì trong quá khứ, tác động ra sao đến dòng lịch sử mà chúng ta đang kế thừa? Âu cũng là một dịp để nhìn lại.
Nước Việt của vua Gia Long đã nghi nhận thiệt hại có tới 206.835 ca tử vong vì dịch bệnh. Để khắc phục hậu quả, triều đình Huế đã xuất công quỹ 730.000 quan tiền để phát chẩn, mai táng.
”...Một chặng lịch sử vừa kiêu hãnh, vừa đau đớn của người Công giáo miền Bắc đã hằn nơi mảnh đất họ sinh sống, hằn nơi tiếng chuông nhà thờ và những phiến đá nham nhở, yếu ớt theo thời gian của các thánh đường, như thánh đường Bùi Chu vậy...”
Ảnh màu: Nhà thờ Bùi Chu trước khi hạ giải
Câu chuyện nhà thờ Bùi Chu đang đứng trước các cuộc tranh cãi là có nên phá bỏ, xây mới, lại rơi vào một thời điểm rất thú vị: kỷ niệm 65 năm những người miền Bắc di cư vào Nam theo tiếng gọi tự do (1954 – 2019).